Adem-i Merkezi İdare: Antropolojik Bir Bakış Açısı Kültürlerin Çeşitliliği ve Yönetim Modelleri Adem-i Merkezi İdare, Türkçeye Arapçadan geçmiş bir terim olup, “merkezi olmayan yönetim” veya “merkezden bağımsız yönetim” olarak çevrilebilir. Bu kavram, yönetim biçimlerinde merkezi otoritenin zayıf olduğu, daha çok yerel yönetimlerin ve toplulukların öne çıktığı sistemleri tanımlar. Antropolojik bir perspektiften bakıldığında, Adem-i Merkezi İdare sadece bir idari yapı değil, aynı zamanda toplulukların kültürel, ritüel ve sosyal yapılarındaki derin bir yansıma olarak karşımıza çıkar. Antropologlar, insan topluluklarını sadece ekonomik, sosyal ya da siyasi yönleriyle değil, aynı zamanda kültürlerinin, inançlarının ve kimliklerinin nasıl şekillendiği bağlamında da inceler. Bu bağlamda, Adem-i Merkezi…
Yorum Bırakİlham Köşesi Yazılar
Arşia Ne Demek? Şimdi Gerçekten Ne Oluyor? Hepimizin hayatında bazı kelimeler vardır, ilk duyduğumuzda “Ne demek bu?” diye düşündüğümüz. Arşia da onlardan biri. Hani sosyal medyada, yeni bir marka adı ya da bir ürün ismi olarak gördüğünüzde hemen bir şeyler hissetmeye başlıyorsunuz ama anlamını öğrenene kadar o his tam olarak şekillenmiyor. İşte ben de bugün “Arşia”nın ne olduğunu sorgulamak için bu yazıyı kaleme alıyorum. Açıkçası, Arşia ne demek sorusuna bir türlü net bir yanıt alamadım. Başlarda çok havalı bulduğum, biraz gizemli ve egzotik bir şeyler ifade ettiğini düşündüğüm bu kelime, zamanla kafamda daha fazla soru işareti bırakmaya başladı. Bu yazıyı…
Yorum BırakMüşahid Ne Demek Osmanlıca? Psikolojik Bir Bakış Açısıyla Analiz İnsan Davranışlarını Çözümlemeye Çalışan Bir Psikoloğun Merakı İnsan zihnini, duygularını ve davranışlarını anlamaya çalışmak, bir psikolog için her zaman büyüleyici bir yolculuktur. Dil, bu yolculukta önemli bir rehberdir, çünkü kelimeler ve kavramlar, bir toplumun düşünme biçimini, değerlerini ve içsel dünyasını yansıtır. Osmanlıca’da yer alan “müşahid” kelimesi de, toplumun bireysel ve toplumsal algısını anlamamıza yardımcı olabilecek derin bir anlam taşır. “Müşahid”, gözlemci ya da bir şeyin farkına varan kişi anlamına gelir. Bu kelime, bir insanın dünyayı nasıl algıladığını ve içsel deneyimlerini nasıl yansıttığını anlamak açısından psikolojik olarak çok önemli ipuçları sunar. Bu…
Yorum BırakKalıcı Makyaj Ne Kadar Kalıcı? Kalıcı makyaj, diğer adıyla “semi‑permanent” ya da “mikropigmentasyon”, günümüzde estetik dünyasında oldukça popüler bir çözüm hâline gelmiştir. Peki, gerçekten “kalıcı” mıdır? Ve ne kadar süreyle kalıcılığını korur? Bu yazıda, tarihsel arka planından günümüzdeki akademik tartışmalara kadar konuyu ele alarak, “kalıcı makyaj ne kadar kalıcı?” sorusuna yanıt arayacağız. Tarihsel Arka Plan “Kalıcı makyaj” kavramının kökeni, vücut üzerine yapılan dövme ve pigment uygulamalarına dayanır. Örneğin, dövmeler çok eski uygarlıklarda hem sembolik hem estetik amaçlarla kullanılmıştır. ([MDPI][1]) 20. yüzyılın başlarında ise estetik amaçlı, yüz bölgesinde pigment uygulamaları yapılmaya başlamış; 1902 yılında Londra’da bir dövmeci, uzun süreli “kompleksiyon” (ten…
Yorum BırakFırın Boya Kaç Dereceye Dayanır? Bir Boya Hikâyesi Bir gün, bir marangoz dükkanında geçen sıcak bir yaz sabahında, Faruk usta fırınına yeni eklediği bir tabureyi yerleştirdi. Ahşap, sıradan bir iş gibi görünüyordu ama Faruk’un içinde bir şeyler farklıydı. Ahşabın üzerine yeni bir kat boya sürülmüş, ardından o eski, toprak rengi fırınındaki sıcaklıkla buluşmaya hazırlanıyordu. Faruk, uzun yıllardır bu işin içinde olan biri olarak, her zaman aynı soruyu sormuştur: “Fırın boyası gerçekten ne kadar sıcaklığa dayanır?” Bugün, bu soruyu yanıtlamak üzere bir yolculuğa çıkacak, hem teknik hem de duygusal bakış açılarıyla bu soruya çözüm arayacağız. Faruk ve Ayşe’nin Boya Macerası Faruk,…
4 Yorumİmarda Kot Nedir? Ekonomi Perspektifinden Bir İnceleme Kaynakların Sınırlılığı ve Seçimlerin Sonuçları Bir ekonomist olarak, her gün kaynakların sınırlı olduğunu ve bu kaynakların nasıl tahsis edileceğinin toplumsal ve ekonomik sonuçlar doğurduğunu düşünüyorum. Herhangi bir ekonomik karar, hem kısa vadeli hem de uzun vadeli etkiler yaratır. Kaynakların nasıl kullanılacağı ve hangi seçeneklerin tercih edileceği, yalnızca bireysel değil, toplumsal refahı da doğrudan etkiler. Bu düşünceleri bir şehri inşa etmenin temel unsurlarından biri olan “imarda kot” meselesine taşımak, oldukça anlamlıdır. İmarda kot, bir yapının yerleşim düzenini, çevresiyle uyumunu ve şehirleşme sürecindeki ekonomik dengesini belirleyen temel faktörlerden biridir. Peki, imarda kot nedir ve ekonomi…
4 YorumÖmer Özdemir Nereli? Felsefi Bir Sorgulama Bir Filozofun Bakışı: Kimlik ve Aidiyet Üzerine İnsan, doğduğu yerle değil, düşündüğü ve hissettiği yerle tanınır. Bu söz, kimlik ve aidiyetin yalnızca coğrafi bir temele dayanmadığını, daha derin bir felsefi boyuta sahip olduğunu ifade eder. Peki, bir insanın “nereli” olduğu sorusu, gerçekten de onun kimliğini tanımlamak için yeterli midir? Özellikle akademik bir perspektife sahip olan Ömer Özdemir’in kimliği, bu soruyu daha da derinleştirir. Etik Perspektif: Aidiyetin Ahlaki Boyutu Etik, doğru ve yanlış, iyi ve kötü üzerine düşünceler geliştiren bir felsefi alandır. Bir kişinin “nereli” olduğu sorusu, onun ahlaki değerlerini, toplumsal sorumluluklarını ve bireysel eylemlerini…
6 YorumFizikte İş Tanımı: Öğrenmenin Dönüştürücü Gücüyle Anlatılan Bir Kavram Öğrenmenin Dönüştürücü Gücü ve Fiziksel Kavramlar Eğitimci olarak her gün öğrencilerimin gözlerinde, bir kavramın anlamını keşfetme heyecanını görmek benim için en değerli ödüllerden biri. Her bir yeni bilgi, bir pencere açar, dünya hakkında daha derin bir anlayış geliştirir. Bu, özellikle karmaşık bir konu olan fizik gibi bilimsel disiplinlerde daha da belirgin hale gelir. Fizik, yalnızca sayılar ve formüllerden ibaret değildir; gerçekte, dünyamızı şekillendiren yasaların ardındaki derin anlamları kavrayabilmek, öğrencilerin zihinsel dönüşümünü sağlar. Peki, fiziksel kavramlardan biri olan “iş” nedir? İşin tanımını anlamak, hem fiziksel dünyamıza hem de öğrenme süreçlerimize dair çok…
8 YorumKaside Nedir Kısa ve Öz? Kısa Cevabı Verip Derine Dalmadan Dönmeyelim Üzerine şiir konuşmayı seviyorum; çünkü şiir dediğimiz şey, bir toplumun kalp atışlarını dinlemek gibi. “Kaside nedir, kısa ve öz?” diye soran herkesle aynı merakı paylaşıyorum: Evet, birkaç cümleyle anlatılabilir; ama o cümlelerin altına inince kocaman bir düşünce evreni açılıyor. Gelin, samimi bir sohbetteymişiz gibi, kasidenin köklerine, bugüne yansımalarına ve yarın neye dönüşebileceğine birlikte bakalım. Kısa ve öz: Kaside, klasik Doğu edebiyatında (Arap, Fars, Türk) genellikle bir şahsı, değeri veya makamı övmek için yazılan, aruzla kurulan, belirli bölümleri olan uzun bir şiir türüdür. Bir-iki cümle yetti; şimdi asıl keyif, bu…
4 YorumKarınca yiyen nesli tükendi mi? Meraklı bir doğaseverin sahadan notları Karınca yiyenleri ilk kez bir belgeselde gördüğümde, uzun burunları ve yapışkan dilleriyle termit tepelerine sabırla yaklaşıp tek tek beslenmeleri beni büyülemişti. Bu yazıda “Karınca yiyen nesli tükendi mi?” sorusuna bilimsel bir mercekle ama herkesin rahatça anlayacağı bir dille yanıt arayalım. Hem güncel koruma statülerine bakalım hem de sahada neler olup bittiğini konuşalım. Karınca yiyenler kimdir? Tek bir tür değil, bir aile Önce kavramları netleştirelim: “Karınca yiyen” dediğimizde aslında Güney ve Orta Amerika’da yaşayan birkaç farklı türden söz ediyoruz. En bilinenleri dev karınca yiyen (Myrmecophaga tridactyla), kuzey tamandua (Tamandua mexicana), güney…
6 Yorum