Hayvanlara Eziyet Edene Ne Denir?
Hayvanlara eziyet eden birine ne denir? Bu soruyu bir kez sormaya başladığınızda, aklınıza o kadar çok şey gelir ki, cevap veremeden bir süre donakalabilirsiniz. Hadi gelin, biraz ciddiyetle başlayalım, ama çok da boğulmadan. Çünkü ne de olsa bu soruyu sorgularken gülümsemeden geçememek, insanın doğasında var.
Öncelikle şunu kabul edelim: Hayvanlara eziyet eden biri, bir insanlık dramı yaşamış olmalı ya da ciddi şekilde yanlış anlamış olmalı. Hani mesela, “hayvanları severim ama annemin kedisi evde çok gürültü yapıyor, sinir oluyorum” gibi bir düşünce tarzı varsa, orada büyük bir yanlışlık var demektir. Neyse ki, bugünkü yazımızda böyle vakaları incelemek yerine, eğlenceli bir bakış açısıyla bu meseleyi ele alacağız.
Hayvanlara Eziyet Etmenin Ciddi Sonuçları
Tabii, şaka bir yana, aslında hayvanlara eziyet eden biri ne denir sorusu, ciddiye alınması gereken bir konu. Çünkü bir kişilik sorunu değil, insanlık sorunu aslında. Hem fiziksel hem de psikolojik zararlar yaratmak, sadece hayvanlar için değil, etrafınızdaki insanlar için de tehlikeli bir davranış olabilir. Bu noktada ciddileşelim, hayvanları korumak, bizim de toplum olarak sorumluluğumuz.
Biraz hayal gücünüzü zorlayın: Bir adam düşünün, kedilere “ah bu kediler hiç rahat durmaz!” diye bağırıyor. Hani bence o kediler de “Hadi be! Biraz kendi işimize bakalım!” diyordur. Ama adam gergin, rahatsız, sinirli. Sonra birden o kediyi kovalamaya başlıyor, hırlıyor, bağırıyor… Peki bu adama ne denir?
Hayvanlara Eziyet Edene Ne Denir?
İşte bu noktada yazımızın ana sorusuna geri dönüyoruz: Hayvanlara eziyet edene ne denir? Yanıt çok net aslında. O kişiye, “Senin canın sıkılmış, buna hayvanları neden karıştırıyorsun?” demek gerekebilir. Tabii, bunun yanında “psikolojik olarak sıkıntılı” ya da “tahammülsüz” gibi kelimeler de kullanılabilir. Ama şaka bir yana, bu tür kişilere “hayvan düşmanı” veya “vicdansız” gibi ifadeler de yaygın olarak kullanılıyor. Çünkü ne olursa olsun, bir cana eziyet etmek, insanlık dışı bir davranış.
Bir de şöyle bir düşünün: Hayvanlara eziyet eden kişi, başka bir canlıya böyle davranabiliyorsa, bu onun hayatındaki birçok başka şeyin de ‘eziyet’ altında olduğunu düşündürtmüyor mu? Kendisini dış dünyaya karşı savunmasız hisseden biri, hayvanları hedef alabilir. Ama sonuçta, her durumda, biz ona “sen bir hayvan düşmanısın” diyeceğiz. Ve bu da onun gerçekten anlaması gereken bir şey olmalı.
Hayvanların Duyguları ve Empati
Şimdi, kendimize sormamız gereken başka bir soru var: Hayvanlara eziyet etmek neden bu kadar kötü? Aslında bunun cevabı oldukça basit. Çünkü hayvanlar da duygulara sahiptir! Evet, kediler, köpekler, kuşlar ve diğer tüm hayvanlar da hissettiğimiz gibi korku, acı, mutluluk gibi duyguları deneyimleyebilirler. Hatta onları sadece sevimli, tatlı varlıklar olarak görmemiz, onların da birer ruhu olduğu gerçeğini değiştirmez.
Hayvanların duygusal zekâsı, aslında insanlardan çok da farklı değil. Bu noktada iç sesim devreye giriyor: “Bunu diyen ben, evde kedimin burnuna ‘bana bak bakayım’ diye ciddiyetle bakarak komik komik şarkılar söylerken, acaba biraz fazla mı ileri gidiyorum?” Ama ciddiyetle söylemek gerekirse, hayvanlar da bizim gibi etkileşim halindeler. Yani onların da hisleri, düşünceleri var. Bir köpek sadece korktuğunda havlamaz, aslında seni dinlemeye çalışır, senin söylediklerine dikkat eder. Ama durumu kötüye gittiğinde, ne yazık ki, senin köpeğin, sana gerçekten bakmakta zorlanır.
Sadece Eziyet Mi?
Tabii, hayvanlara eziyet etmek sadece fiziksel bir şiddetle sınırlı değildir. Birçok kişi, “Sadece küçük bir şaka yaptım, fazla abartma!” gibi mazeretler öne sürebilir. Mesela: “Kedim, sadece biraz korksun diye arkasından bağırdım, ne var bunda?” diyebilirsiniz. Ancak birinin korktuğu bir durumda, özellikle bu korku sürekli hale geldiğinde, bunun hayvan üzerindeki etkileri psikolojik düzeyde büyük olabilir.
Mesela, kedinizin arkasından bağırırken, bir yandan da ona sürekli ödüller veriyorsanız, bu da karışık bir duygusal etkileşim yaratabilir. Kedinizin “Şimdi ne oluyor? Neden ödül alıyorum?” gibi kafa karıştırıcı bir duruma düşmesi normaldir. Duygusal istikrarsızlık yaratmak da eziyetin bir türüdür.
Empati Kurarak Durumu Anlamak
Hayvanlara eziyet eden birine ne denir sorusunu sorarken, aslında kendimize şu soruyu sormamız lazım: “Ben olsaydım, bu durumda nasıl hissederdim?” Hani dedik ya, bazen içimizdeki eğlenceyi dışa vururken fazla ileri gidebiliyoruz. Ama bazen, abartmadan bir duruma yaklaşmak, her iki tarafın da rahatlamasını sağlar.
Hayvanlara eziyet eden birine karşı, empatiyle yaklaşmak gerekebilir. Bu, onun davranışlarının nedenlerini anlamaya çalışmak demektir. “Hayvanlara neden eziyet ediyorsun?” diye sormak, aslında bu kişinin duygusal durumunu da açığa çıkarabilir. Her ne kadar bu tür kişilerle karşılaşmak istemesek de, eğer empati kurarak onları anlamaya çalışırsak, belki de onlara daha sağlıklı bir yaklaşım sunabiliriz.
Sonuç: Hayvanlara Eziyet Edene Ne Denir?
Hayvanlara eziyet eden birine “vicdansız” veya “hayvan düşmanı” demek en basit yoldur. Ama bu kişinin davranışlarının arkasındaki duygusal ya da psikolojik durumu anlamaya çalışmak da önemli. Çünkü bazen, insanlar stresli olduklarında, içsel problemlerini başkalarına yansıtırlar. Bu yüzden, hayvanlara eziyet edenlere yaklaşırken, onlara hem şefkatli hem de dikkatli bir şekilde yaklaşmak daha doğru olacaktır.
Ve unutmayın, bu yazıyı yazarken kendi iç sesimi dinlerken, bir köpeğin “kuyruğunu sallayarak” benim de yazıyı eğlenceli tutmam gerektiğini söylediği anı hatırladım. O yüzden, bazen mizah ile karışık bir bakış açısı, her sorunun cevabını bulmamıza yardımcı olabilir!