Halka Arz Ana Para Kaybettirir Mi?
Halka arz denilince akla genellikle, “Kardeşim, ben de parayı koyayım, ama kazanç ne zaman başlar?” sorusu gelir. Ama işin içine girince biraz kafa karıştırıcı olabiliyor. Hele bir de günlük hayatınızda her şeyi “yarım bırakan” bir tipseniz, bu konuda da kendi başınızı derde sokmanız an meselesi. Hadi gelin, bir İzmirli genç olarak, halka arzın sizi nasıl “ağlatabileceğini” mizahi bir bakış açısıyla ele alalım.
Halka Arz Nedir, Ne Değildir?
Düşünsenize, çarşıda alışveriş yapıyorsunuz. Bir de bakıyorsunuz, markette “Yerli üretim, kaliteli ve çok ucuz!” yazıyor. Elinizde alışveriş sepeti, bir sürü ürün almışsınız, ama kasada ödeme yaparken “Ya bunlar işe yaramazsa?” diye endişeleniyorsunuz. İşte halka arz da bir nevi böyle.
Halka arz, bir şirketin hisselerinin borsada işlem görmesi için satılması. Yani, “Ben de işin içine giriyorum, ama bakalım kar eder miyim?” diyorsunuz. Tıpkı o marketteki, “Yerli üretim, kaliteli ve ucuz!” etiketine güvenip almak gibi. Yalnızca, alırken fiyatlar değişiyor ve ne olacağı belli olmuyor. Arz ne zaman yapılır, hisse fiyatı ne kadar olur, o konuda kimse kesin bir şey diyemez.
“Halka Arz Ana Para Kaybettirir Mi?” Sorusu
İzmir’in arka sokaklarında, “Halka arz ana para kaybettirir mi?” sorusuna cevabımı düşündüğüm bir gün, arkadaşım Ahmet’le kafede oturuyoruz.
Ahmet: “Ya, bizim Cem’in hisseleri borsada düştü, tamamen yandı. Halka arz çok iş yapacak diyorlardı ama bak ne hale geldi işte.”
Ben: “Yani Ahmet, biraz da Cem’in işiyle ilgilenmesi lazım. Belki borsadan daha fazla haberleşmesi gerekiyordu!”
Bu sahne, borsanın çalkantılı havasını yansıtıyor. Halka arz, genellikle yeni çıkan şirketler için büyük bir fırsat sunar, ama her şey çok hızlı değişebilir. Ne zaman “patlayacağı” belli olmaz. Yani, evet, bir halk arz ana para kaybettirebilir! Tabii ki, her şey biraz da sizin alım-satım yeteneklerinize bağlı. Ben de bir yatırımcı olsaydım, “Hisseleri hemen satıp, sabah kahvemi içmeye giderim!” diyebilirdim. Ama konu o kadar basit değil.
“Yatırım Yapmak, O Hayatta Mı?”
İzmir’deki bir kafenin köşesinde, küçük bir sohbet yapıyoruz. En yakın arkadaşım Ozan, yatırım yapmaya yeni başlamış ve heyecanla borsa hakkında bilgi veriyor.
Ozan: “Valla, Halka arz fena iş ya! Ama ne zaman alırım, ne zaman satırım, ona göre para kazanırım, diyorlar! Çok bilgi gerekiyor!”
Ben (içimden): “Ya işte, burada da mantık bu; her şey doğru zamanda doğru adımı atmakta! Ama ben zaten bütün gün dizi izleyip kahve içiyorum, yatırım falan mı?”
Özetle, halka arzla ilgili fikirler ve yorumlar birbirinden farklıdır. Kimi “işe yarar”, kimi “ne olacağı belli olmaz” der. Tabii ki bir şirket halka arz yaparsa, bu bazen büyük karlar vaat eder. Ama diğer yandan bir yerden düşer, öbür yerden toparlanır, işte o kadar! Yani bu iş, “Halka arz ana para kaybettirir mi?” sorusunun cevabı tamamen risk almakla ilgili.
Halka Arz ve İşin Gerçek Yüzü
Borsaya yeni girdiğinizde, bazen şirketler hakkında düşünceleriniz yanıltıcı olabilir. “Şirket yeni çıktı, ben de hemen gireyim!” diye düşünmek kolay. Ama borsada işler ne kadar kolay, o kadar da zor olabiliyor.
Bunu daha önce deneyimledim: “Bu sefer yaparım!” dediğim bir gün, hisse fiyatı ani bir şekilde düşmeye başladı. Anında, panik yapıp sattım. Ama sonra, birkaç hafta sonra o hisse fiyatı tekrar yükseldi. İşte o an, “Keşke biraz daha sabretseydim!” dedim. Borsada zamanlama çok önemli. Bunu öğrendim. Ama hala, her borsa yatırımının sonunda “Ana para kaybettim!” diyenler hep olacak.
Sonuç: Risk Al, Ama Akıllıca
Halka arz ile ilgili nihai olarak şu sonucu çıkarabiliriz: Para kaybetme ihtimali var, çünkü borsa tahmin edilemez. Ama eğer dikkatli davranırsanız, sağlam araştırmalar yaparsanız, riskinizi yönetebilirsiniz. Tabii, her an bir şeylerin ters gitmesi ihtimaliyle yaşamayı da kabul ediyorsanız. Bu yüzden, borsada para kaybetmek bir ihtimal; ama kazanmak da mümkün!
Hadi, bakalım! Gelecek yatırımınızı hangi halka arza yapacaksınız?